Detoksun Tarifi
Detoks ve Beslenme
Toksin, vücutta zararlı etkilerinden dolayı istenmeyen sağlığı olumsuz yönde etkileyen maddelere verilen addır. Normalde vücudumuz toksinleri dışardan hiçbir yardım almadan etkisiz hale getirerek dışkı ve idrar yardımıyla dışarıya atabilecek kapasiteye sahiptir. Bu konuda bize yardımcı olan organlar karaciğer ve böbrektir. Toksinler hem vücudumuzda üretilir, hemde dışarıdan alınabilirler.
Vücudumuz günlük işlevlerini gerçekleştirirken bir miktar toksin üretir. Vücudun ihtiyacı olan enerji üretilirken serbest radikaller adı verilen ve vücut tarafından istenmeyen maddeler oluşur. Bunlar eğer vücuttan doğru şekilde uzaklaştırılamazlarsa kanser, kalp hastalıkları erken yaşlanma gibi sağlık risklerini arttırır. Günlük hayatta yenilen yemekler, içilen içecekler, stress, olumsuz çevre koşulları, sigara, alkol tüketimi gibi durumlarda vücudun dışardan toksin almasına sebep olan durumlardır.
Besinler üretim safhasından mutfağimıza gelene kadar birçok işlemden geçerler. Özellikle tarımsal ilaçların kullanılması, havadan, sudan ve topraktan gelen zararlı maddeler, uzun süre saklanabilmesi için kullanılan koruyucu maddeler, katkı maddeleri, boyama maddeleri gibi nedenleri düşünürsek aslında yediğimiz her besin bir miktar toksin içermektedir. Aşırı kafein(çay, kahve tüketimi), kullanılan ilaçlar, çok fazla protein tüketimi, doymuş yağ içeren besinlerin de toksin oluşumunda ki rolü unutulmamalıdır. Toksin birikiminden dolayı günlük hayatta en çok karşılaşılan şikayetler yorgunluk, hafıza zayıflığı ve konsantrasyon güçlüğüdür.
Peki bu toksinlerden nasıl kurtulabiliriz?
Birçoğumuzun günlük hayatta sıkça duyduğu detoks terimi vücuttan toksinlerden uzaklaştırılması demektir. Detoksla ilgili en bilinen yanlış detoksun kilo vermeye yardımcı bir sistem olduğunun düşünülmesidir. Detosk yani detoksifikasyon ancak sağlıklı besinler yardımı ile olur. Detoksun özel bir hapı yada sıvısı yoktur.
Detoksun bebekler, çocuklar, ergenlik dönemindeki çocuklar hariç sağlıklı yetişkinlerde uygulanması doğrudur. Özellikle kronik hastalıklardan diyabet, hipertansiyon, kanser, reflü, gastrit hastalarının uygulamaması gerekmektedir. Gene yaşlı bireylerde immün sistemlerinde zayıflama olabileceğinden asla uygulamamalıdırlar.
Detoks diyetleri kimler için önerilebilir?
Yoğun stress altında olanlar ve cok fazla seyahat edenler, olumsuz ve çok ağır koşulları altında çalışanlar, sigara ve alkol kullananlar, sağlıklı beslenemeyenler (çok sık öğün atlayanlar, fast-food beslenenler ev dışında yemek yiyenler) için önerilebilir.
Detoks diyeti nasıl olmalıdır?
Öncelikle detoksun arınma olduğu unutulmamalıdır. Bundan dolayı zararlı toksinlerin alınmasının önlenmesi birinci kural olmalıdır. Bu nedenle sigara ve alkolden mutlaka uzak durulmalı, içeriği bilinmeyen cok fazla katkı maddesi içeren besinler tüketilmemeli ve mangal ateşine maruz kalarak pişirilen besinlerden kaçınılmalıdır. Bütün besin gruplarından mutlaka tüketilmelidir. Et, tavuk, balık ve kurubaklagil birinci gruptur.
İkinci grup süt, kefir ve özellikle prebiyotik yoğurt bir diğer grup tahıllar (tam tahıl ekmeği), taze sebze ve meyvelerdir. Besinlerle alınan posa yani lif oranı mutlaka arttırılmalıdır.
Sebze ve meyvelerde bulunan A,C,E vitaminleri ve bu besinlere renk veren maddeler de toksin atımında çok önemli bir yere sahiptirler. Örneğin domatese rengini veren likopen kansere karşı koruyucudur. Nar, mürdüm eriği, çilek gibi mor kırmızı meyveler çok güçlü flavanoid içerirler. Bu madde de güçlü bir antioksidandır. Özellikle dolaşım ve sinir sistemine olumlu etkileri vardır. Sarı ve turuncu meyve ve sebzelerde de beta – karoten denilen A vitamin öncüsü vardır.
Elma, armut, karnabahar, kereviz, pırasa, beyaz lahana da lif oranı yüksek olduğundan ve yine antioksidan bakımından zengin olduklarından detoks diyetlerinin vazgeçilmez besinlerindendir.
Detoks diyeti aynı zaman da çinko ve selenyum açısından da zengin olmalıdır. Bundan dolayı yumurta ve yağlı tohumlar mutlaka diyete eklenmelidir. Yeşil çay iyi bir polifenol kaynağıdır ve bağısıklık sistemini güçlendirir günde mutlaka 2 fincan tüketilmelidir. Zencefil, rezene, kereviz ise vücuttan fazla suyun atılmasına yardımcı olur. Portakal ve greyfurt suyuda detoks diyetlerinde mutlaka olmalıdır. Ayrıca mutlaka bol su içilmesi gerektiği unutulmamalıdır.