Şişmanlığın İki Göstergesi
Kendinizle yüzleşin
Şişman mısınız?
Kışın soğuk günlerini yavas yavas geride biraktigimiz şu günlerde kendimizle yüzleşmenin hayatimizda yeni bir sayfa açmanin tam zamanı. Acaba kilolumuyuz? Bunu anlamamnın en pratik yolu beden kitle indeksi hesabı ve bel çevresi ölçümüdür. Bu iki metodu hepiniz rahatlıkla evlerinizde hesaplayabılırsınız.
Obezite ya da halk arasında bilinen ismiyle şişmanlık, vücutta fazla miktarda yağ birikmesı sonucu ortaya cıkan ve mutlaka tedavı edılmesı gereken bir hastalıktır. Vücut yağ miktarı yetişkin bır erkekte %12-15, yetişkin bir kadında ise %20-27 oranında olmalıdır.
Obezıte enerji alımı ile harcaması arasındakı dengenin bozulması ile sonuçlanan ve sıklıkla enerji fazlalığı ve yağı fazla besinlerin aşırı alımına bağlı olarak ortaya çıkan bir sorundur. Enerji alımındakı artışın nedeni olarak ev dışında beslenmenin artması, porsiyonların çok büyük olması, şekerle tatlandırılmış içeceklerin çok fazla tüketimi ve en önemlisi de atıştırma gösterilebilir.
Günlük yaşamda ve iş yerinde fiziksel aktivite ve egzersiz yapımında azalmada şişmanlığın artmasında cok buyuk rol oynamaktadır. Hareketsız yasam, televızyon ve bılgısayar basında saatlerce kalmak obeziteye davetiye çıkartmaktadır.
Obezite nasıl belırlenır?
Obezite için en yaygın kullanılan yontem beden kitle indeksı (BKI)'dır. Sadece vücut ağırlığına bakmak şişmanlık belirlemede yeterli değildir. BKI vücut yağ miktarı hakkında da bilgi verir. Vücut yağ yüzdeleri fazla olan bireylerın BKI‘leride yüksektir.
BKI değerinizi nasıl hesaplayabilirsiniz?
1.adım: Vücut ağırlığınızı kilogram olarak saptayın.
2.adım: Boy uzunluğunuzu metre olarak ölçün.
3.adım: Ağırlığınızı kilogram olarak boyunuzun metre karesine bölün.
BKI Değerleri;
18,5 kg/m2 altında olanlar ZAYIF
18,5-24.9 kg/m2 arasında olanlar NORMAL KİLOLU
25-29.9 kg/m2 arasında olanlar FAZLA KİLOLU
30-39.9 kg/m2 arasında olanlar OBEZ(ŞİŞMAN)
40 kg/m2 üzerinde olanlar İLERİ DERECE OBEZ OLARAK TANIMLANMAKTADIR.
Bu sınıflamaya göre iki örnek sunalım:
Fatma Hanım, ağırlığı 70kg, boyu 1.60m. Buna göre Fatma Hanım’ın BMİ değeri:
70/(1.60)2=27.34 kg/m2
Mehmet Bey’in ağırlığı 90kg, boyu 1.70m. Buna göre Mehmet Bey’in BMİ değeri:
90/1.70)2=31.1 kg/m2
Bu sınıflamaya göre Fatma Hanım fazla kilolu, Mehmet Bey ise obezdir.
Bel Çevreniz Kaç cm?
Bel ölçünüz kilo ile ilişkili sağlık risklerini belirlemede bir diğer parametredir. Karın bölgeniz etrafındaki yağ miktarı fazla ise birçok hastalığa karşı riskiniz fazladır. Bel çevresi kadınlarda 88 cm, erkeklerde ise 102 cm’nin altında olmalıdır.
Bel - kalça oranı da şişmanlığın belirlenmesinde bir diğer faktördür. Bu değer kadınlarda 0.8, erkeklerde 1.0 ‘ın altında olmalıdır.
Yetişkinlerde şişmanlık gelişimindeki risk faktörleri:
Hormonal dengesizlik
Fiziksel aktivitede azalma
Beslenme alışkanlıkları
Yaş
Kadın olmak
Doğum sayısı
Evlilik
Sigarayı yeni bırakmak
Tüketilen alkol düzeyi
Doğum ağırlığı
Gestasyonel diayabetli anneden doğma
Anne ve babanın ya da her ikisinin birden obez olması
Menapoz
Eğitim düzeyi
Psikolojik problemler
Bu bilgiler doğrultusunda obezitenin tedavisinde en etkin sonucun beslenme tedavisi ile birlikte kesinlikle davranış değişikliği tedavisi ve daha hareketli bir yaşam biçmi alışkanlığının kazanılması ile sağlanabileceği söylenebilir. Bu anlamda böyle bir yardım alırken de, ulaşılabilecek makul hedefler belirlenmeli ve kişi o doğrultuda yönlendirilmelidir. Mutlaka profesyonel bir yardım alınmalıdır.