Beden Kitle İndeksinizi Hesaplayın
Bayramlar, manevi değeri toplumsal olarak çok yüksek olan günlerdir. Bu günlerde akraba komşu ziyaretleri, reddetmek saygısızlık gibi algilanir, gereginden fazla israrci olunur. Bu mazeretlerin arkasına sığınarak aşırı besin tüketilebilir.
Ramazan bayramında birçok kişi aşırı yemek tüketmekten birçok sağlık problemiyle karşı karşıya kalabilir. Bundan dolayi özellikle şeker, kalp gibi kronik rahatsizliği olanlarin yaşlıların hamilelerin ve çocukların son derece dikkatli olmaları gerekmektedir.
Ramazanda bir ay boyunca yanliş ve dengesiz beslenme sonucunda metabolizma hızı yavaşlamaktadır. Her ne kadar dikkatli olunmaya çalışılsada ögün sayısının ikiye inmesi sonucu mide ve bağirsak düzeni bu duruma alışmaktadır. Ramazan ayının bitmesiyle birlikte hızla fazla miktarda, çok yağlı aşırı kalorili besinler tüketimiyle birlikte gaz, hazimsizlik, mide bulantisi gibi mide ve bağırsak sistemi rahatsızlıklari yada ani tansiyon ve şeker yükselmeleri görülebilir. Bundan dolayi eski beslenme düzenimize yavaş yavaş geçmek en dogru olanıdır. Aynı zamanda oruç bitti artık yiyebiliriz şeklindeki psikolojik yeme isteğimizide frenlemeliyiz.
Bayramda nasil beslenmeliyiz?
Güne mutlaka hafif bir kahvaltiyla başlamaliyız. Kahvaltıda yumurta peynir zeytin domates salatalık reçel veya bal, esmer ekmek buğday gevreği süt meyve gibi hafif besinler tercih edilebilir. Öğün sayısı 3 ara 3 ara öğün olacak şekilde az az ve kısa aralıklı bir beslenme planı yapılmalıdır. Öğlen ve akşam yemekleri küçük porsiyonlu yağ oranı düşük kan şekerini hızlı yükseltmeyecek besinlerden oluşmalı. Çorba, ızgara et yada etli sebze yemeği, salata, bezite ya da halk arasında bilinen ismiyle şişmanlık, vücutta fazla miktarda yağ birikmesi sonucu ortaya çıkan ve mutlaka tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır. Vücut yağ miktarı yetişkin bir erkekte %12-15, yetişkin bir kadında ise %20-27 oranında olmalıdır.
Obezite enerji alımı ile harcaması arasındaki dengenin bozulması ile sonuçlanan ve sıklıkla enerji fazlalığı ve yağı fazla besinlerin aşırı alımına bağlı olarak ortaya çıkan bir sorundur. Enerji alımındaki artışın nedeni olarak ev dışında beslenmenin artması, porsiyonların çok büyük olması, şekerle tatlandırılmış içeceklerin çok fazla tüketimi ve en önemlisi de atıştırma gösterilebilir.
Günlük yaşamda ve işyerinde fiziksel aktivite ve egzersiz yapımında azalmada şişmanlığın artmasında çok büyük rol oynamaktadır. Hareketsız yaşam, televizyon ve bilgisayar başında saatlerce kalmak obeziteye davetiye çıkartmaktadır.
Obezite nasıl belirlenir?
Obezite için en yaygın kullanılan yöntem beden kitle indeksi (BKI)'dır. Sadece vücut ağırlığına bakmak şişmanlık belirlemede yeterli değildır. BKI vücut yağ miktarı hakkındada bilgi verir. Vücut yağ yüzdeleri fazla olan bireylerin BKI‘leride yüksektir.
BKI değerinizi nasıl hesaplayabilirsiniz?
1.adım: Vücut ağırlığınızı kilogram olarak saptayın.
2.adım: Boy uzunluğunuzu metre olarak ölçün.
3.adım: Ağırlığınızı kilogram olarak boyunuzun metre karesine bölün.
BKI Değerleri;
18,5 kg/m2 altında olanlar ZAYIF
18,5-24.9 kg/m2 arasında olanlar NORMAL KİLOLU
25-29.9 kg/m2 arasında olanlar FAZLA KİLOLU
30-39.9 kg/m2 arasında olanlar OBEZ(ŞİŞMAN)
40 kg/m2 üzerinde olanlar İLERİ DERECE OBEZ OLARAK TANIMLANMAKTADIR.
Bu sınıflamaya göre iki örnek sunalım:
Fatma Hanım, ağırlığı 70kg, boyu 1.60m. Buna göre Fatma Hanım’ın BMİ değeri:
70/(1.60)2=27.34 kg/m2
Mehmet Bey’in ağırlığı 90kg, boyu 1.70m. Buna göre Mehmet Bey’in BMİ değeri:
90/1.70)2=31.1 kg/m2
Bu sınıflamaya göre Fatma Hanım fazla kilolu, Mehmet Bey ise obezdir.
Bel Çevreniz Kaç cm?
Bel ölçünüz kilo ile ilişkili sağlık risklerini belirlemede bir diğer parametredir. Karın bölgeniz etrafındaki yağ miktarı fazla ise birçok hastalığa karşı riskiniz fazladır. Bel çevresi kadınlarda 88 cm, erkeklerde ise 102 cm’nin altında olmalıdır.
Bel - kalça oranı da şişmanlığın belirlenmesinde bir diğer faktördür. Bu değer kadınlarda 0.8, erkeklerde 1.0 ‘ın altında olmalıdır.
Yetişkinlerde şişmanlık gelişimindeki risk faktörleri:
Hormonal dengesizlik
Fiziksel aktivitede azalma
Beslenme alışkanlıkları
Yaş
Kadın olmak
Doğum sayısı
Evlilik
Sigarayı yeni bırakmak
Tüketilen alkol düzeyi
Doğum ağırlığı
Gestasyonel diayabetli anneden doğma
Anne ve babanın ya da her ikisinin birden obez olması
Menapoz
Eğitim düzeyi
Psikolojik problemler
Bu bilgiler doğrultusunda obezitenin tedavisinde en etkin sonucun beslenme tedavisi ile birlikte kesinlikle davranış değişikliği tedavisi ve daha hareketli bir yaşam biçmi alışkanlığının kazanılması ile sağlanabileceği söylenebilir. Bu anlamda böyle bir yardım alırken de, ulaşılabilecek makul hedefler belirlenmeli ve kişi o doğrultuda yönlendirilmelidir. Mutlaka profesyonel bir yardım alınmalıdır.